Âm nhạc truyá»n thống cá»§a Iran giống như má»™t tin nhắn, má»™t cuá»™c gá»i từ ý thức sâu thẳm nhất cá»§a ngưá»i nghệ sÄ©. Âm nhạc gắn bó sâu sắc vá»›i lịch sá» và văn hóa cá»§a ngưá»i Iran, âm nhạc là niá»m vui, niá»m yêu thương hay những ná»—i buồn, những ná»— lá»±c trong các cuá»™c đấu tranh qua nhiá»u thiên niên ká»·. Mặc dù trải qua nhiá»u cuá»™c xâm lược, nhưng ngưá»i Iran luôn giữ âm nhạc như má»™t phần máu thịt cá»§a há». Qua bà i viết nà y, má»i các bạn cùng Tạ Thâm tìm hiểu các nhạc cụ truyá»n thống đã sống cùng vá»›i ngưá»i Iran qua nhiá»u thế ká»· qua nhé!
Â
Daf
Â

Â
Daf là má»™t trong những loại trống cổ xưa nhất ở châu à và Bắc Phi. Nó cÅ©ng được coi là nhạc cụ Ba Tư, trong thế ká»· 20, nó được coi như má»™t nhạc cụ Sufi để chÆ¡i trong Khanghah-s cho âm nhạc Zikr, nhưng bây giá» loại nhạc cụ gõ nà y đã trở nên rất phổ biến và nó đã được đưa và o âm nhạc nghệ thuáºt Ba Tư.
Â
Dotar
Â

Â
Dotar (theo nghÄ©a Ä‘en trong tiếng Ba Tư có nghÄ©a là "hai dây"), và nó có nguồn gốc từ gia đình đà n Luýt cần đà n dà i và có thể được tìm thấy trên khắp Trung Ã, Trung Äông và xa như vùng Äông Bắc cá»§a Trung Quốc ở Tân Cương.
Tại Iran, Dotar được chÆ¡i chá»§ yếu ở phÃa bắc và phÃa đông cá»§a Khorasan cÅ©ng như giữa Turkmen cá»§a Gorgan và Gonbad. Nhạc cụ nà y vẫn giữ nguyên kÃch thước nhưng số lượng dây thay đổi chút Ãt từ vùng nà y đến vùng khác. Có hai loại gá»— được sá» dụng là m Dotar. CÆ¡ thể hình quả lê được chạm khắc trên má»™t khối gá»— dâu. Cần đà n được là m bằng má»™t trong hai loại gá»— là cây mÆ¡ hoặc cây óc chó. Trước đây, dây cá»§a Dotar là m bằng lụa hoặc ruá»™t, nhưng ngà y nay nó được là m bằng dây thép. Dotar được Ä‘iá»u chỉnh trong quãng 4 hoặc 5.
Â
Â
Kamanche
Â

Â
Kamanche là má»™t nhạc cụ dây cung, có bốn dây kim loại, và thân đà n bao gồm má»™t bán cầu gá»— được phá»§ má»ng bằng da cừu. Nhưng kỳ lạ, ngá»±a đà n cá»§a đà n chạy theo đưá»ng chéo trên lá»›p da cừu. Nhạc cụ nà y được trang trà công phu và có kÃch thước tương tá»± viola. Lên dây tùy thuá»™c và o từng khu vá»±c. Ở Tehran, Kamanche được Ä‘iá»u chỉnh theo cách tương tá»± như violon: G, D, A, E.
Â
Nay
Â

Â
Nay là má»™t loại sáo sáºy dá»c vá»›i má»™t lịch sá» lâu dà i trong âm nhạc cổ Ä‘iển Ba Tư. Nay có sáu lá»— ngón tay ở phÃa trước và má»™t ở phÃa sau. Phần trên được bao phá»§ bởi má»™t hình trụ bằng đồng ngắn. Âm thanh được tạo ra khi má»™t luồng không khà được thá»±c hiện từ vá» phÃa đầu sáo. Bằng cách nà y, âm thanh được sản xuất phÃa sau răng hà m trên, bên trong miệng, mang đến cho Nay má»™t âm sắc khác biệt so vá»›i những âm thanh được sản xuất bởi đôi môi ở bên ngoà i miệng.
Â
Santur
Â

Â
Santur là đà n tam tháºp lục, có dạng hình thang nông. Có má»™t há»™p âm thanh bên trong đà n và hai lá»— nhá» hình hoa hồng trên đà n giúp khuếch đại âm thanh. Santur có 72 dây, được sắp xếp trong nhóm bốn, tức là má»—i nhóm dây được Ä‘iá»u chỉnh cùng độ cao. Má»—i nhóm bốn dây được Ä‘iá»u chỉnh thông qua ngá»±a đà n nhá» di động; ngá»±a đà n được định vị để cung cấp cho đà n độ cao ba quãng tám.
Â
Setar
Â

Â
Setar là má»™t dây đà n luýt bốn dây. Hai dây được là m bằng thép, hai dây còn lại là đồng thau, và được lên dây theo nốt C, C ná»a sắc nét, G và G ná»a sắc nét. Setar trung bình dà i 85 cm, rá»™ng 20 cm, quả bầu sâu 15 cm và được là m hoà n toà n bằng gá»—. (Không giống như Tar trong đó có má»™t mà ng phá»§ trên thân). Ngoà i ra, không giống như Tar, ngưá»i chÆ¡i gảy dây đà n vá»›i móng tay cá»§a ngón trá», thay vì sá» dụng má»™t miếng gảy.
Â
Tar
Â

Â
Tar là công cụ dây gảy, được sá» dụng rá»™ng rãi nhất ở Iran hiện nay. Äó là má»™t cây đà n Luýt có phÃm vá»›i sáu dây, năm dây thép và má»™t dây bằng đồng. Tar có cần dà i và há»™p âm thanh bụng đôi và được phá»§ má»™t lá»›p da cừu má»ng. Việc Ä‘iá»u chỉnh thay đổi tùy và o ngưá»i chÆ¡i và các phÃm đà n có thể di chuyển. Tar được chÆ¡i bằng má»™t miếng gảy.
Â
Dombak
Â

Â
Dombak là nhạc cụ gõ cá»§a âm nhạc cổ Ä‘iển Ba Tư. Äây là trống má»™t mặt được chạm khắc bằng má»™t miếng gá»— trên mặt và rá»—ng ở phÃa dưới. Phần trên rá»™ng hÆ¡n được phá»§ má»™t lá»›p da cừu. Dombak không cần phải Ä‘iá»u chỉnh, ngưá»i chÆ¡i chỉ cần là m nóng lá»›p phá»§ mặt trên lò sưởi trước khi chÆ¡i.
Danh mục tin
Bài viết khác
- Nhạc cụ truyá»n thống cá»§a ngưá»i Myanmar
- Nhạc cụ truyá»n thống cá»§a ngưá»i Mông Cổ
- Nhạc cụ truyá»n thống cá»§a đất nước Tây Ban Nha
- Nhạc cụ của xứ sở Tonga
- Nhạc cụ của đất nước Kazakhstan
- Nhạc cụ của đất nước Jamaica
- Nhạc cụ dân gian của nước Anh
- Nhạc cụ truyá»n thống cá»§a ngưá»i Ấn Äá»™
- Nhạc cụ của Thái Lan
- Nhạc cụ cá»§a ngưá»i Argentina bản địa





