Äà n Tranh được hình thà nh trong ban nhạc từ thế ká»· 11 đến thế ká»· 14. Thá»i Lý - Trần, Äà n Tranh chỉ có Ä‘á»™ 15 dây nên bấy giá» gá»i là "Tháºp ngÅ© huyá»n cầmâ€, qua thá»i gian, Ä‘Ã n tranh được phát triển thà nh 16, 17 hay 19 dây.
Äà n Tranh tạo giai Ä‘iệu trong trẻo, sáng sủa và ngân vang. Äà n Tranh thÆ°á»ng được sá» dụng để Ä‘á»™c tấu, hòa tấu, đệm cho ngâm thÆ¡, hát, tham gia trong các dà n nhạc Tà i Tá», phÆ°á»ng Bát Âm, dà n Nhã Nhạc và các dà n nhạc dân tá»™c tổng hợp. Ngà y nay, rất nhiá»u bạn muốn há»c loại Ä‘Ã n dân tá»™c nà y. Vá»›i bà i viết nà y, TẠTHÂM giá»›i thiệu vá»›i các bạn cấu tạo và chức năng của các bá»™ pháºn Äà n Tranh nhé!
Â
Â
Há»™p Ä‘Ã n: Hình há»™p dà i, chiá»u dà i khoảng 110cm, đầu Ä‘Ã n hẹp khoảng 13cm, cuối Ä‘Ã n rá»™ng khoảng 20cm.
Mặt Ä‘Ã n: Mặt Ä‘Ã n Tranh vồng lên tượng trÆ°ng cho vòm trá»i là m bằng gá»— xốp, nhẹ . Loại gá»— TẠTHÂM thÆ°á»ng là m mặt Äà n Tranh là gá»— Ngô Äồng.
Thà nh đà n: Là m bằng gỗ trắc, mun hoặc cẩm lai hoặc gỗ gụ
Ãáy Ä‘Ã n: DÆ°á»›i đáy Ä‘Ã n ở đầu rá»™ng, phÃa tay phải ngÆ°á»i đánh Ä‘Ã n có má»™t lá»— thoát âm hình bán nguyệt để lắp dây, ở giữa Ä‘Ã n có 1 lá»— hình chữ nháºt để cầm Ä‘Ã n khi di chuyển và ở đầu hẹp có má»™t lá»— tròn nhỠđể treo Ä‘Ã n.
Cầu đà n: Ở đầu rộng, một cầu đà n bằng gỗ, hơi nhô lên và uốn cong theo mặt đà n có các lỗ nhỠxếp hà ng ngang có nạm hoặc cẩn kim loại để xỠdây.
Ngá»±a Ä‘Ã n: Trên mặt Ä‘Ã n có nhạn (ngá»±a Ä‘Ã n) tÆ°Æ¡ng ứng vá»›i số dây, các con nhạn để đỡ dây Ä‘Ã n và có thể di chuyển được để Ä‘iá»u chỉnh Ä‘á»™ cao thấp của dây. Äể có Ä‘á»™ bá»n và âm thanh tốt, các con nhạn thÆ°á»ng là m bằng gá»— trắc hoặc cẩm lai. Äầu các con nhạn ở vị trà đỡ các dây Ä‘Ã n thÆ°á»ng được gắn thêm xÆ°Æ¡ng hoặc đồng.
Trục Ä‘Ã n: Ở đầu hẹp Ä‘Ã n Tranh có các trục Ä‘Ã n để lên dây, trục Ä‘Ã n đặt trên mặt Ä‘Ã n còn để giữ má»™t đầu dây xếp hà ng chéo do Ä‘á»™ ngắn dà i của dây, tạo âm thanh cao thấp, trục Ä‘Ã n tốt thÆ°á»ng được là m bằng gá»— Trắc, gôc Cẩm Lai hoặc gá»— gụ.
Dây đà n: Dây đà n bằng thép hoặc inox với các cỡ dây khác nhau để phù hợp với tầm âm của cây đà n.
Móng gảy: Ãà n Tranh Ä‘Ã n bằng móng gảy thÆ°á»ng được là m bằng đồi mồi, Inox.
Chúc các bạn há»c Ä‘Ã n Tranh thà nh công và luôn yêu quý gìn giữ cây Ä‘Ã n truyá»n thống quý giá nà y nhé!
Danh mục tin
Bài viết khác
- Kỹ thuáºt chÆ¡i Ä‘Ã n Äoản
- Äà n Äoản
- Nhạc cụ của dân tộc Xơ đăng tại tỉnh Kon tum
- Nhạc cụ của dân tộc Giáy tại tỉnh Là o Cai
- Nhạc cụ trong hát ca trù
- Nhạc cụ của dân tộc H’Mông tỉnh Nghệ An
- Nhạc cụ của dân tộc Khơ mú tại tỉnh Nghệ An
- Nhạc cụ của dân tộc Thái tại tỉnh Nghệ An
- Nhạc cụ trong múa then của dân tộc Tà y
- Nhạc cụ của dân tộc Giẻ-Triêng (nhóm Triêng) tại tỉnh Kon Tum
